Naftalan müalicəsindən əvvəl hansı müayinələr lazımdır?

Naftalan müalicəsinə başlamazdan əvvəl adətən ilkin həkim müayinəsi, arterial təzyiqin ölçülməsi, ümumi qan və sidik analizləri, həmçinin elektrokardioqramma (EKQ) tələb olunur. Pasiyentin yaşından, diaqnozundan və yanaşı xəstəliklərindən asılı olaraq həkim əlavə olaraq biokimyəvi qan analizi, ultrasəs müayinəsi, rentgen, MRT və ya müvafiq mütəxəssisin konsultasiyasını təyin edə bilər.

Bütün pasiyentlər üçün eyni olan vahid müayinə siyahısı mövcud deyil. Tələb olunan analiz və müayinələr əsas xəstəlik, ümumi sağlamlıq vəziyyəti, qəbul edilən dərmanlar və planlaşdırılan prosedurlar nəzərə alınmaqla fərdi şəkildə müəyyənləşdirilir.

Naftalan müalicəsindən əvvəl müayinə niyə vacibdir?

Naftalan vannası dəriyə, qan dövranına, arterial təzyiqə və orqanizmin ümumi vəziyyətinə təsir göstərə bilən müalicəvi prosedurdur. Buna görə müalicə kursuna başlamazdan əvvəl seçilmiş proqramın pasiyent üçün uyğun və təhlükəsiz olduğuna əmin olmaq lazımdır.

İlkin tibbi müayinə həkimə aşağıdakı məsələləri qiymətləndirməyə kömək edir:

• pasiyentin ümumi sağlamlıq vəziyyətini müəyyənləşdirmək;
• mümkün əks-göstərişləri aşkar etmək;
• xəstəliyin mərhələsini və aktivlik dərəcəsini qiymətləndirmək;
• yanaşı xəstəlikləri və qəbul edilən dərmanları nəzərə almaq;
• prosedurların növünü, temperaturunu və müddətini seçmək;
• ümumi vanna və ya yerli tətbiqin daha uyğun olduğunu müəyyənləşdirmək;
• təhlükəsiz və fərdi müalicə proqramı hazırlamaq.

Naftalan müalicəsindən əvvəl əsas müayinələr

1. İlkin həkim müayinəsi

Müalicə prosesi həkim konsultasiyası ilə başlayır. Həkim pasiyentin şikayətlərini, mövcud diaqnozlarını, keçirdiyi xəstəlik və əməliyyatları, allergiyalarını və hazırda qəbul etdiyi dərmanları dəqiqləşdirir.

İlkin müayinə zamanı adətən aşağıdakı göstəricilər yoxlanılır:

• arterial təzyiq;
• ürək döyüntülərinin tezliyi;
• bədən temperaturu;
• tənəffüs tezliyi;
• bədən çəkisi və zəruri hallarda digər göstəricilər.

Həkim həmçinin dərinin, oynaqların və onurğanın vəziyyətini qiymətləndirir, şişkinlik, açıq yara, yoluxucu səpki və prosedurların seçiminə təsir göstərə biləcək digər əlamətlərin olub-olmadığını yoxlayır.

2. Ümumi qan analizi

Ümumi qan analizi hemoqlobin, leykosit, trombosit və digər qan göstəricilərini qiymətləndirməyə imkan verir. Bu analiz anemiya, iltihab və infeksiya əlamətlərini, eləcə də əlavə araşdırma tələb edən digər dəyişiklikləri aşkar etməyə kömək edə bilər.

Analiz nəticələrində ciddi kənarlaşmalar müəyyən edilərsə, onların səbəbi aydınlaşdırılanadək müalicənin başlanması təxirə salına bilər.

3. Ümumi sidik analizi

Ümumi sidik analizi sidik-ifrazat sisteminin və böyrəklərin ilkin vəziyyətini qiymətləndirmək, mümkün iltihab, infeksiya və ya böyrək funksiyasındakı pozuntuları aşkar etmək məqsədilə aparılır.

Xroniki böyrək xəstəliyi, şişkinlik və ya sidik ifrazında dəyişiklik olduqda həkim əlavə laborator və instrumental müayinələr təyin edə bilər.

4. Elektrokardioqramma – EKQ

EKQ ürəyin ritmini və elektrik fəaliyyətini qiymətləndirməyə, ürəyin fəaliyyətindəki bəzi pozuntuları aşkar etməyə imkan verir. Bu müayinə xüsusilə yaşlı şəxslər və aşağıdakı problemləri olan pasiyentlər üçün vacibdir:

• yüksək arterial təzyiq;
• sinədə ağrı və ya narahatlıq;
• nəfəs darlığı;
• sürətli və ya nizamsız ürək döyüntüsü;
• ürəyin işemik xəstəliyi;
• keçirilmiş infarkt və ya ürək əməliyyatı.

EKQ nəticəsində dəyişiklik aşkar edilərsə, kardioloq rəyi, exokardioqrafiya və ya digər kardioloji müayinələr tələb oluna bilər.

5. Biokimyəvi qan analizi

Biokimyəvi qan analizi bütün pasiyentlər üçün məcburi deyil. Bu müayinə aşağıdakı göstəriciləri qiymətləndirmək məqsədilə təyin edilə bilər:

• qanda qlükoza səviyyəsi;
• qaraciyər funksiyası;
• böyrək funksiyası;
• elektrolit balansı;
• maddələr mübadiləsinin digər göstəriciləri.

Bu müayinə şəkərli diabet, qaraciyər və böyrək xəstəlikləri, maddələr mübadiləsi pozuntuları olan və ya müəyyən dərman preparatları qəbul edən pasiyentlər üçün xüsusilə vacib ola bilər.

Hansı əlavə müayinələr tələb oluna bilər?

Əlavə diaqnostik müayinələr tibbi göstərişlər əsasında təyin olunur. Pasiyentin şikayətlərindən və müəyyən edilmiş diaqnozdan asılı olaraq həkim aşağıdakı müayinələrdən birini və ya bir neçəsini tələb edə bilər:

• oynaqların və ya onurğanın rentgen müayinəsi;
• problemli nahiyənin MRT və ya KT müayinəsi;
• daxili orqanların ultrasəs müayinəsi;
• oynaqların və yumşaq toxumaların ultrasəs müayinəsi;
• exokardioqrafiya;
• iltihab göstəricilərinin müəyyənləşdirilməsi üçün qan analizləri;
• qanda qlükoza və qlikozilləşmiş hemoqlobin – HbA1c analizi;
• hormonal müayinələr;
• dermatoloji müayinə;
• həkim göstərişinə əsasən digər müayinələr.

Siyahıda göstərilən bütün müayinələrdən həkim məsləhəti olmadan keçmək lazım deyil. Əvvəlcə seçdiyiniz sanatoriyanın qəbul tələblərini dəqiqləşdirin və ya müalicə həkiminizlə məsləhətləşin.

Səfərdən əvvəl hansı mütəxəssislərin rəyi lazım ola bilər?

Xroniki xəstəlik və ya əvvəllər keçirilmiş ciddi xəstəlik olduqda müvafiq mütəxəssisin konsultasiyası tələb edilə bilər.

Naftalana gedərkən hansı tibbi sənədləri götürmək lazımdır?

Müayinələr birbaşa sanatoriyada aparılsa belə, mövcud tibbi sənədlər həkimə pasiyentin sağlamlıq vəziyyətini daha tez və düzgün qiymətləndirməyə kömək edə bilər.

Özünüzlə aşağıdakı sənədləri götürməyiniz tövsiyə olunur:

• xəstəlik tarixindən çıxarışlar və epikrizlər;
• son qan və sidik analizlərinin nəticələri;
• ürək xəstəliyi varsa, EKQ nəticəsi və kardioloq rəyi;
• ultrasəs, rentgen, MRT və ya KT nəticələri;
• müvafiq mütəxəssislərin rəyləri;
• qəbul edilən dərmanların adları və dozaları;
• allergik reaksiyalar haqqında məlumat;
• keçirilmiş əməliyyatlar haqqında məlumat;
• seçilmiş sanatoriya tələb edirsə, sanatoriya-kurort kartı.

Analizlərin nəticələri nə qədər yeni olmalıdır?

Analiz nəticələrinin qəbul edilən müddəti müayinənin növündən, pasiyentin sağlamlıq vəziyyətindən və konkret sanatoriyanın daxili qaydalarından asılıdır. Bəzi sanatoriyalar yaxın tarixdə aparılmış müayinələrin nəticələrini qəbul edir, digərləri isə əsas analizləri pasiyent gəldikdən sonra təkrar aparır.

Səfərdən əvvəl aşağıdakı məlumatları dəqiqləşdirmək tövsiyə olunur:

• sanatoriyanın hansı tibbi sənədləri qəbul etdiyini;
• analizlərin hansı müddət ərzində qüvvədə olduğunu;
• müayinələrdən sanatoriyada keçməyin mümkün olub-olmadığını;
• diaqnostik müayinələrin müalicə paketinin qiymətinə daxil olub-olmadığını;
• əvvəlcədən mütəxəssis rəyi təqdim etməyin tələb edilib-edilmədiyini.

Kimlərin əvvəlcədən müayinədən keçməsi xüsusilə vacibdir?

Aşağıdakı hallarda səfərdən əvvəl müalicə həkimi ilə məsləhətləşmək xüsusilə vacibdir:

• ürək-damar xəstəliyi;
• yüksək və ya qeyri-sabit arterial təzyiq;
• şəkərli diabet;
• qaraciyər və ya böyrək xəstəliyi;
• hazırkı və ya keçmiş onkoloji xəstəlik;
• anemiya və ya digər qan xəstəliyi;
• aktiv iltihab və ya infeksiya;
• açıq yara və ya yoluxucu dəri zədələnməsi;
• hamiləlik və ya hamiləlik ehtimalı;
• yaxın zamanda keçirilmiş əməliyyat;
• eyni zamanda bir neçə xroniki xəstəliyin olması.

Yüksək hərarət, kəskin infeksiya və ya xroniki xəstəliyin kəskinləşməsi zamanı sağlamlıq vəziyyəti sabitləşənədək və həkim tərəfindən yenidən qiymətləndirilənədək müalicə səfərinin təxirə salınması tövsiyə oluna bilər.

Müayinələrdən birbaşa sanatoriyada keçmək mümkündürmü?

Naftalandakı bir çox sanatoriyada ilkin həkim müayinəsi, EKQ, ümumi qan və sidik analizləri pasiyent gəldikdən sonra aparıla bilər. Mövcud diaqnostik xidmətlərin siyahısı konkret sanatoriyanın tibbi imkanlarından və seçilmiş müalicə paketindən asılıdır.

Mürəkkəb xroniki xəstəliyiniz varsa, bütün diaqnostik müayinələri sanatoriyaya çatdıqdan sonraya saxlamaq məsləhət görülmür. Əvvəlcədən müvafiq mütəxəssisə müraciət edin və sanatoriyadan hansı tibbi rəyləri və müayinə nəticələrini özünüzlə gətirməli olduğunuzu dəqiqləşdirin.

Nəticə

Naftalan müalicəsinə ilkin hazırlıq adətən həkim müayinəsi, arterial təzyiqin yoxlanılması, ümumi qan və sidik analizləri, həmçinin EKQ-dən ibarətdir. Əlavə müayinələr pasiyentin diaqnozu, yaşı, simptomları və yanaşı xəstəlikləri nəzərə alınmaqla təyin edilir.

Rezervasiyadan əvvəl seçdiyiniz sanatoriya ilə əlaqə saxlayın, tibbi sənədlərə dair tələbləri dəqiqləşdirin və mövcud xroniki xəstəliklər barədə məlumat verin. Bu, müalicəyə uyğunluğun əvvəlcədən qiymətləndirilməsinə və daha düzgün prosedur proqramının hazırlanmasına kömək edəcək.